Sevgili günlük, oturdum bilgisayarın başına, arkadaşım B.'den aldığım hoparlörlerle daha önceden duymadığım sesleri duyduğuma hayretler içinde kalarak "Passenger" dinliyorum. Bu hoparlörlerin Subwoofer'ı o kadar kuvvetli ki, resmen altta yeller esiyor şu anda. Ama alt katımızda bir bebe olduğu için kıstım sesi. Evet günlük, söyle bakalım bir insan hayatı boyunca atmosfere ne kadar karbondioksit bırakır? Evet aynı konuya geri döndüm, ben bu ağaç dikme konusuna kafayı taktım, yani insan en azından hayatı boyunca atmosfere saldığı karbondioksidin karşılığı olarak ağaç dikmeli diyorum, ama mühendis olmamdan mütevellit (daha bu mühendisliğin de bir faydasını göremedik ama neyse) bunu olurlu bir proje dahilinde sunmam lazım. (Can sıkıntısından neler yapacağını şaşıran bir insanın saçmalayışlarını okuyacaksınız birazdan, isterseniz şu anda bırakıp gidebilirsiniz, ya da devam edebilirsiniz, ya da siz bilirsiniz.)
"Ortalama bir insan kaç yıl yaşar?" diyerek başlayalım hesabımıza. 70 diyelim mi? 35 yolun yarısı ediyorsa tamamı 70 eder. "Dante gibi ortayındayız ömrün" demiş ya rahmetli Cahit Sıtkı Tarancı oradan esinti geldi. Ama biraz araştırınca Dante'nin 70 yaşında ölmediğini öğrenmek çok kolay, çünkü Dante 56 yaşında ölmüş. Peki burada şair neden böyle demiş, -ki Cahit Sıtkı Tarancı bu şiirini yazıyorken Dante çoktan ölmüştü.- O zaman bu için işinde başka bir iş olmalı diyerek tipik paranoyak bir mühendis olduğumu kanıtlamaya karar verdim.
Ne demiş;
"Yaş otuz beş! yolun yarısı eder.
Dante gibi ortasındayız ömrün."
Ufak bir araştırmadan sonra şunu söyleyebilirim, gerçekten merak edenler varsa, Dante, 1300 yılında, yani 35 yaşındaken İlâhi Komedya adlı eserini yazmış. Bu eserinin ilk cümleleri de şöyleymiş;
"Nel mezzo del cammin di nostra vita mi ritrovai per una selva oscura"
Anlamı ise,
"Hayat yolculuğumuzun ortasında kendimi karanlık bir ormanda buldum." muş. (Bkz: EkşiSözlük)
O zaman şair burada, Dante'nin 35 yaşındayken söylediği "hayat yolculuğumun ortasında" ifadesini baz alarak, böyle bir çıkarımda bulunmuş olabilir diye düşündüm. Yani bütün deliller onu gösteriyor bence. Neyse bilemiyorum, edebiyat dünyasının da çok umurunda olduğunu düşünmüyorum, zaten edebiyat dünyası da benim çok umrumda değil. Evet neyse, gelelim daha öncelikli konumuz olan küresel ısınmaya. Küresel ısınmaya karşı bireysel entegrasyonu sağlamak için insanın hayatı boyunca atmosfere ne kadar karbondioksit saldığını hesaplıyorduk. Gaz çıkarmalar ve geğirmeleri bu hesaptan hariç tutalım, onları da başka bir zaman hesaplarız.
Normal bir insanın akciğer kapasitesinin yaklaşık 6 litre olduğunu öğrendim. Ancak bunun sadece 4,5 litresini soluk alıp verirken kullanıyormuşuz. Soluk alıp verme hacmimiz ise yaklaşık 2 litreymiş. (Bkz: Denizce.com) Bu durumda bir insan bir nefeste atmosfere yaklaşık 2 litre karbondioksit salıyor diyebiliriz. Karbondioksidin gaz halindeki yoğunluğu 1,98kg/m3'tür. O halde şöyle yapalım, "1 litre = 0,001 m3" müydü? Evet öyleydi. O zaman bu da bir nefeste yaklaşık oalrak 0,002 m3 karbondioksit salıyoruz demek olur. Ömrü hayatında bir insan kaç kez nefes alır desek, çok abartmış olur muyuz? Bence bu kadar saçmalamadan sonra hiç olmayız. Deney için kendimi feda ediyorum, denedim dakikada 10 kere nefes veriyorum. Bunun heyecan ve yorgunluk durumlarında artacağını düşünürsek, (20 30 40 gibi) biz dakikada ortalama 15 alalım. Ortalama olarak dakikada 15, saatte 15*60 = 900, günde 900*24 = 21600, yılda 21600*365(hadi 6 saatte benden olsun :)) = 7689600, 70 yılda 538272000 kere nefes veriyoruz. Yazıyla da yazalım "538milyon272bin" kere. Peki evet, nerede kalmıştık, çarp 0,002m3 ile, 1076544m3. (1milyon76bin544 m3) Hacmimizi bulduk. d=m/V formülünden hareketle 1,98 = m/1076544, öyleyse m = 2131557,12. Yani yaklaşık, 2milyon131bin557 kg. Bu da eder, yaklaşık 2131 ton.
tema.or.tr'ye göre yetişkin bir ağaç saatte yaşlaşık 2,3kg karbondioksit emiyormuş. O halde şöyle diyelim, 2,3*24*365*70=1410360kg, yani yaklaşık 1410 ton. Bir de şu var ki ağaçlar geceleri fotosentez yapmadıkları için karbondioksit emmezler, o zaman bunu yaklaşık 1000 ton falan diyelim biz. Gerçi ağacın 70 yıl yaşadığını varsayarak böyle bir çıkarım yaptım ama bana az geldi yine de. Demek ki 1 ağaç yetmiyor, o zaman 2 ağaç dikmek lazım.
Ya bir yerde bir hata yapmış olabilirim, rakamlar pek bir garip geldi bana şimdi tekrar okuyunca, ama şimdi uğraşamam, acayip uykum geldi, daha bir de kutup ayısının hızını hesaplayacaktık, onu da unuttum zaten. Of ya, o kadar uğraşıyorum şu Lise 1-2-3 Fizik bir yerlerde birşeylere yarasın diye ama olmuyor işte gördünüz. :)
"Ortalama bir insan kaç yıl yaşar?" diyerek başlayalım hesabımıza. 70 diyelim mi? 35 yolun yarısı ediyorsa tamamı 70 eder. "Dante gibi ortayındayız ömrün" demiş ya rahmetli Cahit Sıtkı Tarancı oradan esinti geldi. Ama biraz araştırınca Dante'nin 70 yaşında ölmediğini öğrenmek çok kolay, çünkü Dante 56 yaşında ölmüş. Peki burada şair neden böyle demiş, -ki Cahit Sıtkı Tarancı bu şiirini yazıyorken Dante çoktan ölmüştü.- O zaman bu için işinde başka bir iş olmalı diyerek tipik paranoyak bir mühendis olduğumu kanıtlamaya karar verdim.
Ne demiş;
"Yaş otuz beş! yolun yarısı eder.
Dante gibi ortasındayız ömrün."
Ufak bir araştırmadan sonra şunu söyleyebilirim, gerçekten merak edenler varsa, Dante, 1300 yılında, yani 35 yaşındaken İlâhi Komedya adlı eserini yazmış. Bu eserinin ilk cümleleri de şöyleymiş;
"Nel mezzo del cammin di nostra vita mi ritrovai per una selva oscura"
Anlamı ise,
"Hayat yolculuğumuzun ortasında kendimi karanlık bir ormanda buldum." muş. (Bkz: EkşiSözlük)
O zaman şair burada, Dante'nin 35 yaşındayken söylediği "hayat yolculuğumun ortasında" ifadesini baz alarak, böyle bir çıkarımda bulunmuş olabilir diye düşündüm. Yani bütün deliller onu gösteriyor bence. Neyse bilemiyorum, edebiyat dünyasının da çok umurunda olduğunu düşünmüyorum, zaten edebiyat dünyası da benim çok umrumda değil. Evet neyse, gelelim daha öncelikli konumuz olan küresel ısınmaya. Küresel ısınmaya karşı bireysel entegrasyonu sağlamak için insanın hayatı boyunca atmosfere ne kadar karbondioksit saldığını hesaplıyorduk. Gaz çıkarmalar ve geğirmeleri bu hesaptan hariç tutalım, onları da başka bir zaman hesaplarız.
Normal bir insanın akciğer kapasitesinin yaklaşık 6 litre olduğunu öğrendim. Ancak bunun sadece 4,5 litresini soluk alıp verirken kullanıyormuşuz. Soluk alıp verme hacmimiz ise yaklaşık 2 litreymiş. (Bkz: Denizce.com) Bu durumda bir insan bir nefeste atmosfere yaklaşık 2 litre karbondioksit salıyor diyebiliriz. Karbondioksidin gaz halindeki yoğunluğu 1,98kg/m3'tür. O halde şöyle yapalım, "1 litre = 0,001 m3" müydü? Evet öyleydi. O zaman bu da bir nefeste yaklaşık oalrak 0,002 m3 karbondioksit salıyoruz demek olur. Ömrü hayatında bir insan kaç kez nefes alır desek, çok abartmış olur muyuz? Bence bu kadar saçmalamadan sonra hiç olmayız. Deney için kendimi feda ediyorum, denedim dakikada 10 kere nefes veriyorum. Bunun heyecan ve yorgunluk durumlarında artacağını düşünürsek, (20 30 40 gibi) biz dakikada ortalama 15 alalım. Ortalama olarak dakikada 15, saatte 15*60 = 900, günde 900*24 = 21600, yılda 21600*365(hadi 6 saatte benden olsun :)) = 7689600, 70 yılda 538272000 kere nefes veriyoruz. Yazıyla da yazalım "538milyon272bin" kere. Peki evet, nerede kalmıştık, çarp 0,002m3 ile, 1076544m3. (1milyon76bin544 m3) Hacmimizi bulduk. d=m/V formülünden hareketle 1,98 = m/1076544, öyleyse m = 2131557,12. Yani yaklaşık, 2milyon131bin557 kg. Bu da eder, yaklaşık 2131 ton.
tema.or.tr'ye göre yetişkin bir ağaç saatte yaşlaşık 2,3kg karbondioksit emiyormuş. O halde şöyle diyelim, 2,3*24*365*70=1410360kg, yani yaklaşık 1410 ton. Bir de şu var ki ağaçlar geceleri fotosentez yapmadıkları için karbondioksit emmezler, o zaman bunu yaklaşık 1000 ton falan diyelim biz. Gerçi ağacın 70 yıl yaşadığını varsayarak böyle bir çıkarım yaptım ama bana az geldi yine de. Demek ki 1 ağaç yetmiyor, o zaman 2 ağaç dikmek lazım.
Ya bir yerde bir hata yapmış olabilirim, rakamlar pek bir garip geldi bana şimdi tekrar okuyunca, ama şimdi uğraşamam, acayip uykum geldi, daha bir de kutup ayısının hızını hesaplayacaktık, onu da unuttum zaten. Of ya, o kadar uğraşıyorum şu Lise 1-2-3 Fizik bir yerlerde birşeylere yarasın diye ama olmuyor işte gördünüz. :)
Bu yazı ile ilgili düzeltilen bazı şeyler oldu, "2131 ton (Düzeltme)" başlıklı yazıda bunlara ulaşabilirsiniz. :)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder